باید دانست با توجه به پیشرفت های علم دندانپزشکی وامکانات پیشگیری ودرمان بیماری های دهان ودندان امکان حفظ دندان ها برای تمام مدت عمر عملی گشته است و به این ترتیب باوری که دوره بی دندانی را قسمتی از عمر طبیعی بشر می دانست تغییر یافته است.با وجود چنین امکانی متأسفانه هنوز تعدادکسانی که دچار بی دندانی می شوند بسیار بالا است .علت این مسئله را باید در عدم دسترسی این افراد به درمان های پیشرفته دندانپزشکی به علت محدودیت های مالی ویا فرهنگی جستجو کرد.در این مطلب روش هائی که می توان به کمک آن ها دندان ها را برای طولانی مدت حفظ کرد ذکر می گردد:
نخستین قدم: اولین اقدام برای حفظ دندان ها توسط والدین کودک واز زمان بارداری مادر آغاز می شود.تغذیه مناسب مادر ، اجتناب از خوردن داروهای غیر مجاز در این دوران ومصرف مکمل های ویتامین وکلسیم (در صورت صلاحدید پزشک زنان) از جمله این اقدامات است .
مرحله بعدی پس از تولد نوزاد آغاز می شود.تغذیه کودک با شیر مادر نقش بسزائی در تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای کامل شدن دندان ها دارد.پس از رویش اولین دندان های شیری در شش سالگی وظیفه مهم پدر ومادر درحفظ بهداشت دهان ودندان ها درکودک آغاز می شود.مسواک زدن مرتب دندان های کودک از جمله این اقدامات است .از موارد دیگری که دراین سن باید رعایت شودنظارت بر نحوه شیر خوردن کودکان است .کودکانی که با شیشه شیر در دهان به خواب می روند دچار پوسیدگی های بسیار شدید دردندان های شیری می شوند.پس از رویش دندان های آسیای شیری وتماس این دندان ها بایک دیگر وظیفه دیگری به والدین تفویض می شود که نخ کشیدن بین دندان های کودک می باشد.در عین حال پدرومادر باید در فولصل مناسب کودک را برای معاینه دهان ودندان به دندانپزشک ببرند.
از وظایف دیگری که برای پدر ومادر دراین سنین کودک می توان بر شمرد فراهم کردن سبد تغذیه ای مناسب برای وی می باشد.یک رژیم غذائی حاوی شیر،سبزیجات و میوه ها کمک زیادی به حفظ دندان ها می نماید.غذاهائی مانند بستنی ، شکلات ، شیرینی خامه ای وآب میوه های شیرین اثر مخرب زیادی بر روی دندان ها دارد.
با بزرگ تر شدن کودک دندانهای دائمی شروع به رویش می نمایند ودندان های شیری جای خود رابه دندان هائی می دهند که قرار است تاآخر عمر در دهان فرد باقی بماند.حفظ این گونه دندان ها از روز اول رویش واجب است وباید دانست ممکن است پوسیدگی بسیار زود به سراغ این دندان ها بیاید.دندانپزشک در این سنین درمان های پیشگیری نظیر فلوراید تراپی وبستن شیار سطح جونده دندان های دائمی(فیشور سیلنت) را به اجرا می گذارد.در عین حال مسئله حفظ فضا دراین دوران بسیار مهم است به این معنی که دندان های شیری به طور معمول باید تا زمان رویش دندان دائمی جایگزین در دهان باقی بمانند ودر صورتی این به هر دلیل زودتر از این زمان کشیده شوند فضای مورد لزوم برای رویش دندان دائمی بسته خواهد شد .از این رو اگر دندانی شیری زودتر از موعد کشیده شد دندانپزشک باید با ساخت فضانگهدار فضا را تا موقع رویش دندان دائمی حفظ کند.
در صورتی که مشکلاتی در ردیف بودن دندان ها ویا روابط فکی وجود داشته باشد با ارتودنسی باید نسبت به درمان آن ها اقدام کرد.نا مرتب بودن دندان ها ووعدم جفت شدن صحیح دندان ها بر روی یک دیگر تأثیر زیادی بر روی سلامت دندان ها دربزرگسالی خواهد داشت.
در سن حدود هجده سالگی وضعیت دندان های عقل باید بررسی گردد .برخی از این دندان ها دارای مسیر رویشی مستقیم نیستند وبه طور کج در فک قرار گرفته اند.این گونه دندان ها باید به طریق جراحی خارج شوند تا باعث مشکلات بعدی نظیر ایجادکیست و پوسیدگی دندان های هفت نگردد.
در سنین جوانی وبزرگسالی حفظ مداوم بهداشت دهان ودندان با مسواک ونخ دندان ومراجعه دوره ای به دندانپزشک الزامی می باشد.باید توجه داشت علاوه بر مراجعه مداوم شش ماه یک بار به دندانپزشک هر زمان که علامتی مشکوک در دندان ها حس شود باید به دندانپزشک مراجعه شود.این علائم می تواند شامل حساس شدن دند ان ها به سرما وگرما، |گیر کردن غذا در بین دندان ها، خونریزی از لثه ها در موقع مسواک زدن وبوی بد دهان باشد.
برخی ا زحوادث غیر قابل پیش بینی مانند تصادفات وضربه ها ممکن است باعث از بین رفتن دندان ها شود.باید توجه داشت دندان هائی که به هر دلیل کشیده می شوند باید هرچه زودتر جایگزین شود وگرنه دندان های دیگر به طرف ناحیه بی دندانی حرکت خواهند کرد ونظم کلی دندان هابه هم می ریزد ومشکلات عیر قابل پیش بینی برای فرد به وجود می اورد.
در سنین بالاتر از چهل سال بیماری های لثه وبافت نگهدارنده دندان بیش تر به وجود می آید ولازم است فرد توجه ویژه ای به این مسئله داشته باشد.به هر حال برخی مواقع به درمان های لثه نظیر جرم گیری ،کورتاژ لثه ویا جراحی این بافت نیاز باشد.
در سنین بزرگ سالی توجه خاصی به درمان های ویژه این سنین باید اعمال گردد که در صورتی که این افراد توسط دندانپزشکان حاذق وخبره در این زمینه درمان گردند می توانند پیری سالم وبا دندانی را تجربه کنند.باید توجه داشت بسیاری از مشکلاتی که ما به پیری نسبت می دهیم در حقیقت عوارض بی دندانی است که به علت عدم توانائی فرد سالمند در جذب پروتئین ها وویتامین غذاها به وجود می آید .از طرفی کشیده شدن دندان ها باعث تحلیل رفتن استخوان فکین می شود وظاهر صورت افرا پیر ناشب از این مسثله می باشد.در صورتی که فر دبتواند در تمام طول مدت عمر دندان ها را حفظ نماید عوارض پیری بسیار کمتر نمایان می شود.امیدوارم شما بتوانید با بهره گیری از روش نوین بهداشتی ودرمانی دندانپزشکی جزو افرادی باشید که هیچگاه به معلولیتی به نام بی دندانی دچار نشوید ود ر عین حال با توجه ویزه به بهداشت دهان کودکانتان ان ها نیز همواره دندان هائی زیبا وسالم داشته باشند.
